Home
Een eerste beschouwing van de vakliteratuur over autisme en Asperger-syndroom leert dat communicatieproblemen, van welke aard dan ook, een voorname rol spelen bij de diagnose. Het hoeft dan ook geen betoog dat ze misschien wel de grootste hinderpaal vormen in een Asperger-relatie. Het geldt in elk geval voor ons.
Allereerst dient te worden gezegd dat interpersoonlijke communicatie en geschreven communicatie twee heel verschillende dingen zijn. Buiten mezelf ken ik meenstend een andere Asperger wiens gesproken communicatie gekenmerkt wordt door een gebrek aan expressiemogelijkheden. Maar zet dezelfde persoon een pen op het papier of neemt hij achter het toetsenbord plaats om te e-mailen, dan valt dat nergens meer uit op te maken. Dat is misschien nuttig om te bedenken, als je je AS-partner tenminste zo ver kunt krijgen een pen ter hand te nemen. Ik moet bekennen dat de moeite om ervoor te gaan zitten vooruitzicht iets op papier te moeten zetten, veel meer vergen dan het proces zelf, ondanks het feit dat Gisela me ertoe heeft gestimuleerd, aangezet, verleid en gecommandeerd haar schriftelijk te vertellen hoe ik me voel, omdat ik het blijkbaar moeilijk vind dat rechtstreeks te zeggen. Ik zeg dit dus zowel in mijn eigen belang als in dat van de lezers: ergens in mijn achterhoofd weet ik dat een beetje communicatie beter is dan helemaal geen communicatie.
Als je iets denkt als 'waarom kan hij of zij niet gewoon tegen me praten', dan ben je de enige niet. Helaas zal er op deze vraag nooit een antwoord komen, als je die zo stelt. Het komt zo vaak voor dat ik gewoon niet weet hoe ik op iets moet reageren. De momenten waarop dit gebeurt, zijn erg verschillend, maar een paar voorbeelden komen onmiddelijk bij me op.
Ik werk in een uiterst relaxte omgeving en daar is, zoals naar ik aanneem overal gebeurt waar mannen in de meerdeheid zijn, min of meer doorlopend sprake van grapjes en plagerijtjes over en weer. Men maakt ook vaak schertsende opmerkingen ten koste van elkaar. Dat hoort bij normale menselijke relaties en iedereen weet dat. Wat mij betreft is het echter zo dat ik, terwijl de meeste mensen snel hun antwoord klaar hebben, vaak met mijn mond vol tanden zit, niet wetend hoe ik het beste kan reageren. Verder dan een flauwe glimlach kom ik niet. (Hoewel ik, als het aankomt op woordspelletjes en woordspelingen, bij niemand hoef achter te blijven!) Dat zal wel de reden zijn waarom mensen me doorgans als humoorlos zien.
Top of page
Voor mij is een van de frustrerendste aspecten van ons huwelijk dan ook de onmogelijkheid om te praten over min of meer emotionele kwesties. Er ontstaan steevast problemen wanneer ik iets an de orde wil stellen wat Chris heeft gedaan of nagelaten.
De eerste keer dat dit gebeurde was drie maanden nadat we waren gaan samenwonen. Chris zou mij 's middags komen ophalen in het ziekenhuis na een kleine operatie waarvoor ik een algehele verdoving had ondergaan. Hij kwam niet opdagen. Ik was niet alleen boos, maar begon me ook steeds meer te generen, omdat de verpleegkundige steeds kwam kijken of ik al was opgehaald. Een taxi nemen kon ook niet, want het ziekenhuis stond erop dat ik onder begeleiding van een vriendin of familielid naar huis ging.
Uiteindelijk belde ik Chris op zijn werk en tot mijn verbijstering bleek hij daar nog steeds te zijn, lang nadat ik opgehald had moeten worden. Hij had zich er niet toe kunnen zetten zijn baas te zeggen dat hij graag weg wilde om mij op te halen en had gehoopt ongemerkt te kunnen wegglippen. Ik was onthutst en woedend. Ik was toch zeker wel belangrijker dan zo'n tijdelijk probleempje? Chris kwam en ik hoopte op excuses en enige bezorgheid om hoe ik me voelde, fysiek en emotioneel, maar ho maar. Hij leek boos en ik werd het zelf ook steeds meer. We reden stilzwijgend naar huis en Chris bleef zwijgen, ook toen we thuis waren. Ik zorgte voor her avondeten voor het hele gezin, waardoor ik me nog verdrietiger en bozer voelde. (Niets brengt zozeer het slechste in me boven als zelfmedelijden en het gevoel onrechtvaardig behandeld te zijn!)
Eindelijk, zo'n zes uur later, en na nog wat 'peilen' van mijn kant, zei hij boos dat er niets was wat hij zeggen kon en dat hij boos was op zichzelf omdat hij me in de steek had gelaten. Maar tot dat moment had hij niets gezegd. Dat hij er duidelijk spijt van had, was meer dan genoeg om me te laten opklaren; ik was alleen maar verdrietig dat het ons allebei zes ellendige uren had gekost. Hij zei later dat excuses maken in zo'n situatie hopeloos ontoereikend is - maar niets zeggen is natuurlijk nog veel erger. En voor mij zijn oprechte excuses en een gebaar van gelegenheid nu eenmaal heel belangrijk.
Chris lijkt te denken dat ik dit incident ophaal omdat ik er nog steeds kwam om ben, maar hij heeft het heel erg mis. Ik kijk erop terug en herinner het me als een van de keren dat hij me uiteindelijk liet merken hoe belangrijk ik voor hem was.
Top of page